AI-gebruik in Nederland groeit: wat betekent dat voor de AI-volwassenheid van organisaties?
AI wordt steeds vaker gebruikt, maar regelmatig een AI-tool inzetten is iets anders dan AI structureel, veilig en effectief toepassen binnen een organisatie. Wat zeggen recente cijfers over het AI-gebruik in Nederland, en welke uitdagingen zien professionals zelf?

AI-gebruik groeit, maar toepassing blijft een uitdaging
Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich snel. Steeds meer mensen gebruiken AI-tools om informatie te verwerken, teksten te schrijven of werkzaamheden te versnellen. Maar AI gebruiken en AI goed toepassen zijn twee verschillende dingen.
Voor organisaties draait AI-volwassenheid niet alleen om het aantal medewerkers dat met AI experimenteert. Het gaat ook om kennis, duidelijke afspraken, veilige toepassingen en de mate waarin AI daadwerkelijk onderdeel wordt van werkprocessen en besluitvorming.
AI-gebruik in Nederland neemt toe
In het onderzoek AI in Nederland 2026 van Maurice de Hond via Peil.nl is een duidelijke groei zichtbaar. Het aandeel Nederlanders dat nooit AI gebruikt, daalde van 55% in januari 2024 naar 28% in september 2026. Het aandeel dat AI meerdere keren per week of dagelijks gebruikt, steeg in dezelfde periode van 8% naar 45%.
Deze cijfers wijzen op een groeiende bekendheid met AI. Ze vertellen echter niet automatisch hoe effectief mensen de technologie inzetten of hoe goed organisaties op bredere toepassing zijn voorbereid.
Wat zien we in de eerste meting van FORWARD AI?
FORWARD AI onderzoekt hoe professionals AI gebruiken, welke waarde zij ervan verwachten en waar zij tegenaan lopen.
In de eerste meting onder 19 deelnemers vallen twee uitkomsten op:
53% noemt tijdsbesparing als belangrijkste verwachte waarde van AI. Efficiënter werken is daarmee een belangrijk motief om AI te gebruiken.
53% noemt onvoldoende kennis als belangrijkste belemmering. Dit wijst erop dat praktische kennis en begeleiding een rol kunnen spelen bij verdere toepassing.
Deze eerste resultaten geven een inkijkje in de ervaringen van de deelnemers. Met 19 deelnemers is de steekproef nog klein en niet representatief voor Nederlandse professionals als geheel. De cijfers zijn daarom vooral een startpunt voor verder onderzoek.
Van experimenteren naar effectief toepassen
Voor organisaties die meer uit AI willen halen, zijn drie vragen relevant:
1. Waar levert AI daadwerkelijk waarde op?
Begin bij concrete werkzaamheden en knelpunten. Denk aan terugkerende administratieve taken, het verwerken van informatie of het ondersteunen van klantcontact. Kies toepassingen waarvan het effect meetbaar is.
2. Hebben medewerkers voldoende kennis en duidelijke kaders?
Medewerkers moeten weten welke tools zij mogen gebruiken, welke informatie zij wel en niet mogen invoeren en hoe zij AI-uitkomsten controleren. Training en heldere afspraken helpen om AI verantwoord toe te passen.
3. Hoe wordt AI onderdeel van het dagelijkse werk?
Een succesvolle toepassing vraagt meer dan toegang tot een tool. Processen, verantwoordelijkheden en kwaliteitscontroles moeten aansluiten op het gebruik ervan. Zo kan een experiment uitgroeien tot een werkwijze die daadwerkelijk tijd bespaart of de kwaliteit verbetert.
De Nationale AI Scan: inzicht in AI-adoptie
Met de Nationale AI Scan bouwt FORWARD AI stap voor stap aan inzicht in het AI-gebruik, de verwachte waarde en de belemmeringen die professionals ervaren.
Hoe meer professionals deelnemen, hoe beter we patronen kunnen onderzoeken en — zodra er voldoende gegevens beschikbaar zijn — verschillen tussen sectoren en vakgebieden kunnen analyseren.
Het doel is niet alleen vaststellen hoe vaak AI wordt gebruikt, maar ook beter begrijpen wat nodig is om AI op een praktische en verantwoorde manier toe te passen.
Benieuwd hoe AI-ready jij bent?
Waar liggen jouw kansen met AI? En welke mogelijkheden passen bij jouw werk en dagelijkse activiteiten?
Met de AI Readiness Scan van FORWARD AI krijg je inzicht in je huidige situatie en concrete aanknopingspunten om verder te komen.
Ontdek waar jij kansen hebt om AI slimmer in te zetten.
Bron: Maurice de Hond via Peil.nl, onderzoek AI in Nederland 2026.
